[Vietnam Legal Update] Nghị định 320/2026/ND-CP: Các thay đổi quan trọng về chế độ xác thực và nhận dạng điện tử tại Việt Nam áp dụng đối với công dân nước ngoài

Nghị định 320/2026/ND-CP: Các thay đổi quan trọng về chế độ xác thực và nhận dạng điện tử tại Việt Nam áp dụng đối với công dân nước ngoài

2026.9.24

 

1.    Giới thiệu

Ngày 13 tháng 8 năm 2026, Chính phủ Việt Nam đã ban hành Nghị định số 320/2026/ND-CP (Nghị định 320) sửa đổi một số quy định của Nghị định số 69/2014/ND-CP (Nghị định 69) hướng dẫn chế độ định danh và xác thực điện tử. Có hiệu lực từ ngày 28 tháng 9 năm 2026, Nghị định 320 thay đổi đáng kể các quy định về quyền truy cập, sử dụng và thủ tục đăng ký tài khoản VNeID dành cho công dân nước ngoài. VNeID là ứng dụng di động do Trung tâm Dữ liệu quốc gia về dân cư thuộc Bộ Công an Việt Nam phát triển. Mục đích chính của VNeID là xác thực danh tính cá nhân, thay thế các giấy tờ truyền thống, đồng thời hỗ trợ thực hiện các dịch vụ công và giao dịch điện tử an toàn. Tài khoản VNeID được sử dụng để truy cập các tính năng, dịch vụ và ứng dụng của hệ thống định danh và xác thực điện tử, cũng như hệ thống thông tin được kết nối và chia sẻ theo quy định của pháp luật.

 

Bản tin pháp luật này phân tích một số sửa đổi quan trọng của Nghị định 320 và đánh giá tác động của chúng đối với công dân nước ngoài và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

 

2.    Những thay đổi chính

2.1. Mở rộng quyền truy cập VNeID cho công dân nước ngoài

Theo Nghị định 320, bất kỳ công dân nước ngoài nào nhập cảnh vào Việt Nam hợp pháp hoặc đang cư trú hợp pháp tại Việt Nam đều đủ điều kiện đăng ký tài khoản VNeID. Trước đây, Nghị định 69 yêu cầu công dân nước ngoài phải có thẻ thường trú hoặc thẻ tạm trú như một điều kiện tiên quyết để đăng ký được tài khoản VNeID. Do các loại thẻ này không bắt buộc đối với tất cả công dân nước ngoài cư trú hợp pháp, nên nhiều công dân nước ngoài sinh sống tại Việt Nam đã không đủ điều kiện được cấp tài khoản VNeID.

 

2.2. Hợp nhất quy trình đăng ký tài khoản dành cho công dân nước ngoài

Đối với người nước ngoài, tài khoản mức độ 1 chỉ cung cấp xác thực danh tính điện tử cơ bản, không thể thay thế việc xuất trình các giấy tờ gốc và chỉ được sử dụng cho các giao dịch trực tuyến đơn giản như thanh toán hóa đơn cùng một số dịch vụ công nhất định; trong khi đó, tài khoản mức độ 2 sau khi đã được xác thực sinh trắc học trực tiếp tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh có thể được sử dụng cho các giao dịch trực tuyến có yêu cầu xác thực cao hơn và phức tạp hơn, đồng thời có giá trị thay thế cho các giấy tờ bản giấy.

 

Nghị định 320 đã bãi bỏ phương thức cho phép công dân nước ngoài đủ điều kiện tự đăng ký tài khoản VNeID cấp 1 bằng phương thức trực tuyến thông qua thiết bị điện tử cá nhân. Từ nay, hồ sơ đăng ký tài khoản VNeID cấp 1 cũng như cấp 2 đều phải được nộp trực tiếp tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh thuộc Công an cấp tỉnh. Người đăng ký phải nộp mẫu đơn đã điền đầy đủ thông tin, xuất trình hộ chiếu còn hiệu lực hoặc giấy tờ đi lại quốc tế tương đương, và thực hiện xác minh sinh trắc học, bao gồm thu thập hình ảnh khuôn mặt và dấu vân tay. Công dân nước ngoài dưới 14 tuổi, cũng như những người đang ở dưới sự giám hộ hoặc đại diện pháp lý, phải hoàn tất thủ tục đăng ký trực tiếp cùng với người giám hộ hoặc đại diện pháp lý của mình.

 

Công dân nước ngoài sẽ nhận được kết quả thủ tục thông qua ứng dụng VNeID, số điện thoại di động đã đăng ký hoặc địa chỉ email.

 

2.3.    Mở rộng việc tích hợp tài khoản VNeID của người nước ngoài vào các dịch vụ công và tư nhân khác.

Bên cạnh việc mở rộng đối tượng đủ điều kiện và hợp nhất thủ tục đăng ký tài khoản VNeID, Nghị định 320 còn mở rộng tính năng sử dụng tài khoản VNeID của công dân nước ngoài để tiếp cận được nhiều dịch vụ hơn. Trước đây, chỉ tài khoản mức hai của người nước ngoài mới đủ điều kiện truy cập các cơ sở dữ liệu chuyên biệt và tất cả các tính năng của VNeID; trong khi đó, các tính năng dành cho tài khoản mức một lại hạn chế hơn. Nghị định 320 đã thay đổi điều này, cho phép VNeID của người nước ngoài truy cập đầy đủ các tính năng của VNeID, bất kể tài khoản VNeID của họ là mức một hay mức hai.

 

Ngoài ra, Nghị định 320 hiện cho phép người nước ngoài đã có tài khoản VNeID sử dụng các cổng kiểm soát biên giới tự động tại các sân bay để nhập cảnh và xuất cảnh vào Việt Nam.

 

2.4.    Rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ đăng ký tài khoản VNeID cho các tổ chức

Đối với các tổ chức nộp đơn xin mở tài khoản VNeID mới theo Nghị định 320, Chính phủ đã giảm thời gian xử lý tối đa xuống còn 10 ngày làm việc, áp dụng trong trường hợp thiếu dữ liệu xác thực của tổ chức trong các cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc chuyên ngành. Nếu dữ liệu đã có sẵn trong các cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành, thời gian xử lý vẫn được giới hạn ở mức 3 ngày làm việc như đã quy định trước đây tại Nghị định 69.

 

3. Tác động của các thay đổi đối với công dân nước ngoài và doanh nghiệp

 

Kể từ ngày 1 tháng 6 năm 2026, Chính phủ Việt Nam đã ngừng áp dụng phương thức ký điện tử và đăng nhập bằng mã thông báo đối với các doanh nghiệp muốn truy cập Cổng Dịch vụ Công Quốc gia và Cổng Dịch vụ công Bộ Công an. Các doanh nghiệp hiện nay bắt buộc phải truy cập bằng tài khoản VNeID doanh nghiệp. Ngoài ra, kể từ ngày 1 tháng 7 năm 2026, các doanh nghiệp ký kết hợp đồng lao động điện tử cũng phải đăng nhập nền tảng này thông qua tài khoản VNeID doanh nghiệp. Những thay đổi này nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của tài khoản VNeID đối với cả cá nhân và các doanh nghiệp hoạt động tại Việt Nam.

 

Tuy nhiên, việc mở tài khoản VNeID doanh nghiệp đòi hỏi người đại diện hợp pháp của doanh nghiệp phải sở hữu tài khoản VNeID mức độ 02 theo Điều 12.1 của Nghị định 69. Trước đây, quy định này đã tạo nhiều khó khăn đối với việc đăng ký tài khoản VNeID doanh nghiệp của các công ty có người đại diện hợp pháp duy nhất là công dân nước ngoài không có thẻ thường trú hoặc tạm thời, buộc các doanh nghiệp này phải tìm cách giải quyết thay thế như chỉ định thêm công dân Việt Nam làm người đại diện theo pháp luạt. Nghị định 320 giải quyết vấn đề này bằng cách mở rộng điều kiện đối tượng công dân nước ngoài đủ tư cách để đăng ký các tài khoản VNeID cá nhân, cho phép những công dân nước ngoài này có được tài khoản riêng và sau đó đăng ký tài khoản VNeID cho doanh nghiệp của họ.

 

Các thay đổi khác Nghị định 320 có tiềm năng mang lại nhiều lợi ích. Đáng chú ý là việc cho phép công dân nước ngoài có tài khoản VNeID sử dụng cổng kiểm soát biên giới tự động, giúp đơn giản hóa đáng kể các thủ tục xuất nhập cảnh cho các công dân nước ngoài này. Ngoài ra, việc rút ngắn thời gian xử lý đối với cả tài khoản VNeID cá nhân và doanh nghiệp cũng có thể giúp ngăn ngừa rủi ro các doanh nghiệp bị gián đoạn hoạt động do không thể truy cập vào các dịch vụ công cần có tài khoản VNeID.

 

Xét đến những thay đổi pháp lý, các đại diện pháp luật là công dân nước ngoài của doanh nghiệp tại Việt Nam chưa có tài khoản VNeID cá nhân nên đăng ký tài khoản này sau khi Nghị định 320 có hiệu lực vào ngày 28 tháng 9 năm 2026. Sau khi tài khoản VNeID cá nhân của người đại diện được cấp và kích hoạt, tổ chức cần phải đăng ký tài khoản VNeID doanh nghiệp nếu chưa có tài khoản này, nhằm tránh mọi gián đoạn trong các thủ tục liên quan đến việc làm và các quy trình hành chính trực tuyến khác.

 

Tác giả: Lê Thanh Hiếu, LNT

 

著者等